AMSTERDAM

HEEFT EEN KEUZE

Grenzen aan het massatoerisme

30.000 Amsterdammers hebben het College van B&W gevraagd om grenzen te stellen aan het massatoerisme en een Wethouder van Toerisme & Leefbaarheid te installeren.

 

Nieuw beleid

Sinds 2012 (het drukste jaar ooit tot dan toe) is het aantal toeristenovernachtingen in Amsterdam verdubbeld. De extreme groei van het toerisme heeft het straatbeeld en de economie van de binnenstad in 7 jaar tijd onherkenbaar veranderd. Veel winkels met een buurtfunctie zijn verdwenen, het aantal Nutellashops, Airbnb’s en steakhouses is geëxplodeerd en veel bewoners voelen zich niet meer welkom in hun stad. 

 

Zonder radicaal ander beleid zullen steeds meer normale winkels verdwijnen, steeds meer bewoners uit de binnenstad vertrekken en zal de economische afhankelijkheid van toerisme toenemen tot er op een gegeven moment geen weg terug meer is.

 

Uitgangspunt verordening

“Toerisme in Balans”

In de kern is toerisme positief voor Amsterdam. Het draagt bij aan gezonde financiën, culturele verrijking, levendigheid en aanzien van de stad. Er is echter een optimum. Vanaf een bepaald aantal bezoekers raakt de stad uit balans en worden de nadelen van toerisme groter dan de voordelen.

 

Om de balans te waarborgen, stuurt de verordening op het aantal toeristenovernachtingen dat de stad op een gezonde manier aankan en wordt de toeristische druk per wijk actief gemonitord. Dreigt het aantal toeristenovernachtingen buiten de bandbreedte van 10 tot 14 miljoen overnachtingen per jaar te vallen en/of zijn er wijken waarin de toeristische druk zo hoog is dat bewoners er niet meer prettig kunnen wonen, dan moet het college alles doen dat redelijkerwijs mogelijk is om de balans te herstellen.

Welke partijen zijn voor het voorstel "Toerisme in Balans"?

Alle partijen worden uitgenodigd om hun zienswijze op de verordening en mogelijke verbeteringen voor 1 september in te dienen via balans@amsterdamheefteenkeuze.nl. De doelstelling is om op deze manier met alle partijen tot een breed gedragen oplossing te komen om de balans tussen de belangen van bewoners, ondernemers en bezoekers in Amsterdam te waarborgen.

Download het voorstel "Toerisme in Balans"

De verordening "Toerisme in Balans"

Toerisme is geen natuurverschijnsel: er kan gestuurd worden op het beperken van aantallen en overlast. De oplossingen zullen nooit perfect zijn, er zullen altijd partijen zijn die niet blij zijn met de maatregelen en misschien is er in de toekomst nog verdergaand beleid nodig. Maar niks doen is geen optie meer, het college mag moeilijke keuzes niet uit de weg gaan. 

De verordening laat het initiatief van al het (toerisme)beleid bij het college van B&W. Er zijn echter oplossingen die het college in elk geval zou moeten toepassen. 

Verhoog de toeristenbelasting bij te hoge vraag 
€400 miljoen/jaar extra op de begroting; minder toeristenovernachtingen

Gebruik de toeristenbelasting om het aantal toeristenovernachtingen te reguleren en de baten van toerisme te laten toekomen aan de stad. In 2019 zou een toeristenbelasting van 25% + 10 euro per nacht hebben geleid tot significant minder toeristenovernachtingen en de gemeente minimaal 400 miljoen euro per jaar extra op de begroting hebben opgeleverd.

 

De inkomsten uit de populariteit van Amsterdam horen terecht te komen bij alle Amsterdammers, niet alleen bij grote buitenlandse hotelketens die toevallig een hotelvergunning hebben. De extra inkomsten kunnen gebruikt worden voor het opkopen van toeristenwinkels om buurtfuncties te herstellen  en om hotels te transformeren tot betaalbare woningen voor zorgpersoneel, studenten en docenten.

Geen vergunningen voor Airbnb’s
+20.000 woningen; -2,7 miljoen overnachtingen

Er zijn ruim 20.000 (woon!)adressen in Amsterdam te vinden op Airbnb en in 2019 vonden hier 2.7 miljoen toeristenovernachtingen plaats. Den Haag heeft laten zien dat een verbod op vakantieverhuur juridisch goed mogelijk is.

Maak coffeeshops alleen bereikbaar voor Nederlanders
Miljoenen overnachtingen minder; meest overlastgevend toerisme verdwijnt

Maak coffeeshops alleen bereikbaar voor Nederlanders, zoals ook in de meeste andere steden in Nederland het geval is. Een groot deel van de jonge toeristen geeft aan niet meer naar Amsterdam te komen als ze geen gebruik van coffeeshops kunnen maken. Als alleen Nederlanders hun jointje in de coffeeshops kunnen halen, zal dit leiden tot een forse afname van het (meest overlastgevende) toerisme.

Verminder budgetvluchten
Controle over massatoerisme, minder CO2 uitstoot

Gebruik de invloed die Amsterdam heeft bij Schiphol en buurgemeenten om het aantal budgetvluchten en hotelovernachtingen in de regio te reguleren. Pas nadat de gemeente al het bovenstaande heeft gedaan, kan de hulp van Schiphol en buurgemeenten gevraagd worden om controle te krijgen over het massatoerisme.

 

Waarom een drastische verhoging van de toeristenbelasting gerechtvaardigd is.

Als je een romantisch beeld hebt van een klein en knus Amsterdams hotel aan de gracht, dan kom je al snel bedrogen uit. De realiteit is namelijk anders. De vijftig grootste hotels in Amsterdam exploiteren 15.000 hotelkamers en verzorgen bijna de helft van alle hotelovernachtingen in de stad. 42 van de 50 hotels zijn in handen van grote buitenlandse hotelketens en 90 procent van de miljard euro omzet die deze 50 hotels gezamenlijk genereerden in 2019, komt terecht bij buitenlandse partijen.

 

Dat er in de hotelbranche extreme winsten gemaakt worden is duidelijk terug te zien in de waarde van het vastgoed met een hotelbestemming. Het Double Tree hotel bij het Centraal Station is afgelopen juli bijvoorbeeld voor 425 miljoen euro verkocht door een Chinees investeringsfonds aan een Frans verzekeringsfonds. Het hotel beslaat ongeveer 12.500 vierkante meter, wat betekent dat er 34.000 euro per vierkante meter is betaald. Als je rekent met een zelfs voor de Amsterdamse woningmarkt riante prijs van 10.000 euro per vierkante meter, zou het vastgoed zonder hotelvergunning 125 miljoen euro waard zijn. De vergunning is dus grofweg 325 miljoen euro waard op deze locatie. Maar, en daar zit het probleem: alle hotelvergunningen zijn gratis uitgegeven door de gemeente.

 

Kortom, de gemeente heeft feitelijk een aantal buitenlandse partijen gratis het alleenrecht gegeven om ongelofelijk veel geld te verdienen aan de populariteit van Amsterdam. Dit alleenrecht wordt de komende jaren alleen nog maar meer geld waard. De gemeente heeft namelijk een vergunningenstop ingevoerd waardoor het aanbod van hotelkamers niet meer (zo hard) groeit vanaf 2022. Als de vraag blijft groeien en het aanbod niet, leidt dit tot nog grotere megawinsten voor de (veelal buitenlandse) spelers die nu de markt monopoliseren.

 

Een forse verhoging van de toeristenbelasting als de toeristische vraag weer aantrekt, zorgt ervoor dat de winsten eerlijker verdeeld worden en dat investeerders eerder voor woningbouw zullen kiezen dan voor nog meer hotels. De hotels zullen nog steeds rond kunnen komen, er worden alleen geen megawinsten meer gemaakt.

FAQ

Maar als je zover bent gekomen, moet je eigenlijk gewoon de de verordening en de toelichting downloaden natuurlijk:)

1. Blijft de stad nog bereikbaar voor de arme backpacker?

De goedkoopste slaapplaats in een hostel die in 2019 in het centrum van Amsterdam te boeken was, kostte een toerist 20 euro. Hiervan was 7% + 3 euro toeristenbelasting. De basisprijs van de overnachting was dus 15.88 inclusief BTW. Wanneer in een nieuwe situatie met zeer hoge toeristische vraag de toeristenbelasting naar 45% verhoogd zal worden, kost deze kamer op zijn hoogst 1.45 * 15.88 = 23 euro als het hostel de volledige toeristenbelasting doorberekend aan de toerist. Het is moeilijk te stellen dat Amsterdam op deze manier onbereikbaar is geworden.

 

Daarbij heeft de gemeente autonomie in het vaststellen van de toeristenbelasting en de keuze welke toerist gestimuleerd wordt om te komen of juist niet. Er kan voor zover juridisch mogelijk worden gekozen budget toeristen minder of juist relatief meer te belasten; congresgangers vrij te stellen; gezinnen voordeel te bieden ten opzichte van anderen; mensen die langer verblijven een lager tarief te rekenen en ga zo maar verder. In het huidige beleid worden kinderen tot 16 jaar bijvoorbeeld vrijgesteld van het vaste deel van het tarief van 3 euro per nacht.

In de toelichting op de huidige verordening over de toeristenbelasting staat hierover geschreven ”De wetgever heeft ten aanzien van de toeristenbelasting expliciet aangegeven dat differentiaties met betrekking tot de overnachtingsprijs aanvaardbaar zijn. Voor toepassing van differentiatie geldt dat deze niet mag leiden tot strijdigheid met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Van strijdigheid met het gelijkheidsbeginsel zal niet snel sprake zijn, aangezien de toeristenbelasting meerdere doeleinden heeft, te weten: opbrengst verwerven en regulering. Hierbij kan worden aangesloten met de differentiatie.” Er lijkt juridisch veel mogelijk op dit vlak.

2. Zijn echt zoveel hotels in handen van buitenlandse investeringsfondsen en is het vastgoed met een hotelbestemming echt zoveel waard?

Ja, van de 25 grootste hotels in Amsterdam is er maar 1 in handen van een Nederlands bedrijf. Deze 25 hotels hadden in 2019 gezamenlijk meer dan 650 miljoen euro omzet. Hetzelfde geldt voor een groot deel van de rest van de hotels; de winst verdwijnt naar het buitenland en Amsterdam draagt de lasten.

 

 

Een aantal markante vastgoeddeals van de afgelopen jaren maakt duidelijk hoeveel geld er met een hotelvergunning te verdienen is in Amsterdam. Doordat het aanbod beperkt wordt (met de hotelstop) en de vraag blijft stijgen (omdat steeds meer mensen naar Amsterdam willen komen), kunnen hotels steeds hogere prijzen rekenen voor dezelfde service. De gemiddelde kamerprijs is sinds 2012 met 40% gestegen vanaf 120 euro tot 167 euro per nacht, terwijl de kamers alleen maar kleiner zijn geworden. Dit heeft een extreem effect gehad op de winstgevendheid en daarmee de vastgoedprijzen van hotels.

 

Het is onwenselijk dat een gratis hotelvergunning veel waarde toevoegt aan particulier vastgoed. Daarnaast is het niet te verantwoorden dat er een paar veelal buitenlandse partijen zijn die megawinsten behalen aan de populariteit van Amsterdam, terwijl de stad en de bewoners de lasten van het massatoerisme dragen. Een forse verhoging van de toeristenbelasting bij aantrekkende toeristische vraag haalt de overwinsten naar de gemeenschap en remt het aantal toeristenovernachtingen.

Het college wordt aangespoord om alle transacties van vastgoed met hotelbestemming van de afgelopen jaren uitgebreid te laten onderzoeken en te bepalen welke waarde een gratis hotelvergunning toevoegt aan particulier vastgoed.

3. Is het voorstel niet erg slecht voor de werkgelegenheid?

In 2014 waren er 9.000 mensen werkzaam in hotels en pensions binnen de gemeente; in 2019 waren dit er 12.000. Veel mensen hebben sinds het begin van de corona crisis hun baan verloren in de hotelbranche en wanneer het aantal toeristenovernachtingen beperkt wordt tot 12 miljoen, lijkt het aannemelijk dat ten minste een deel van deze mensen geen baan meer zal kunnen vinden in de hotelbranche.

 

Het directe wegvallen van de werkgelegenheid laat de kwetsbaarheid zien van een niet diverse economie. Op de langere termijn zal het beter zijn voor (de stabiliteit van) de werkgelegenheid als het volume van de toeristische industrie onder controle wordt gebracht en er daardoor meer ruimte komt voor andere economische activiteiten in de binnenstad. De gemeente zou ten minste een deel van de extra inkomsten uit de toeristenbelasting moeten aanwenden om deze diverse economie en daarmee de werkgelegenheid te stimuleren voor de banen die zijn weggevallen tijdens de corona crisis. Op deze manier werkt Amsterdam toe naar een diverse en weerbare economie en werkgelegenheid.

 
 

Contact

© 2020 Amsterdamheefteenkeuze.nl